Napisao: Dr Nenad Jakovljević, Klinika za Vaskularnu hirurgiju KCS

Aneurizme su lokalna trajna proširenja krvnih sudova, tj. arterija.

Najčešći uzrok nastanka aneurizmi su aterosklerotične promene, zatim povrede zida krvnog suda, ili infekcije.

Poseban oblik aneurizmi su disekantne aneurizme, tj, aneurizme koje nastaju raslojavanjem zida krvnog suda. Usled cepanja intime i medije, krv se nakuplja između medije i adventicije.

Aneurizme se češće javljaju na abdominalnoj aorti, poplitealnoj, femoralnoj i ilijačnoj arteriji. Disekantne aneurizme se najčešće javljaju na grudnoj aorti.

Komplikacije aneurizmi su pritisak na okolne strukture, ruptura, tromboza i embolizacija trombom iz aneurizme.

Aneurizme aorte: mogu nastati na bilo kom delu aorte, ali najčešće nastaju na abdominalnoj aorti (oko 90%).

Aneurizme abdominalne aorte (skraćeno AAA) nastaju najčešće ispod renalnih arterija. AAA nastaje najčešće zbog ateroskleroze.

Bolesnici sa AAA imaju često znake aterosklerotične bolesti drugih arterija (koronarne, karotidne, itd.)

Sve AAA imaju tendenciju širenja što vodi ka istanjenju zida i rupturi aneurizme. Smatra se da je preživljavanje kod AAA većih od 6 cm manje od 25% tokom 5 godina života (od 100 pacijenata sa aneurizmom većom od 6 cm nakon pet godina ostaće živo 25).

AAA mogu da rupturiraju preko prednjeg zida u trbušnu duplju što dovodi do iskrvarenja i smrti u roku od nekoliko minuta. U slučaju rupture preko zadnjeg zida aorte, u retroperitonealni prostor, preživljavanje može biti nekoliko časova.

Zaključak je da je ruptura aneurizme fatalna komplikacija, i da se mora sprečiti pravovremenim dijagnostikovanjem i lečenjem svih aneurizmi preko 4 cm, dok se aneurizme preko 6 cm moraju hitno lečiti.

Klinička slika: najveći broj aneurizmi je bez simptoma. Iznenadni jak bol, hipotenzija, bledilo su znaci početne rupture.

Dijagnoza: Najvažniji dijagnostički pregled je ultrazvuk. Dijagnoza AAA se često postavlja uzgredno, nakon pregleda drugih trbušnih organa. Zato se preporučuje pregled aorte kod svakog ultrazvučnog pregleda trbuha.

Lečenje: resekcija obolelog dela aorte i postavljanje grafta od od veštačkih materijala. Svaka AAA veća od 6 cm se mora što pre operisati. AAA od 4-6 cm se mora operisati tokom određenog vremenskog perioda, dok se manje anurizme moraju pratiti. Ukoliko se primeti njihovo uvećanje, i one se moraju operisati